Tarih kronolojisi
1.404 olay, 8 dönemTanzimat ve Meşrutiyet Dönemi
Osmanlı'da modernleşme ve anayasal düzen çabaları.
265 olayAbdülmecid - Tanzimat (1839-1861) 41 olay
1839
Tanzimat Fermanı'nın ilanı
1840
Gayri müslim tebaadan Avrupa'ya öğrenci gönderilmeye başlanması
1840
Posta Nezareti'nin kurulması
1841
Mısır meselesinin halli, Mısır'ın veraset usulü ile Mehmed Ali Paşa'ya bırakılması
1841
Londra Boğazlar Antlaşması, Boğazlar uluslar arası statü kazandı
1842
Askeri Baytar Mektebi'nin açılması
1843
Hereke Fabrikası'nın kurulması
1843
Zeytinburnu Demir Fabrikası inşaatına başlanması
1844
Feshane'de buhar makinelerinin kullanılmaya başlanması
1845
İzmir'de su kuvvetiyle çalışan kâğıt fabrikasının kurulması
1845
Polis (zabıta) teşkilatının kuruluşu
1846
Meclis-i Maarif-i Umumiye kurulması, Mekatib-i Umumiye Nezareti'nin kurulması
1846
Zabtiye müşiriyetinin kurulması
1847
Telgrafın Beylerbeyi Sarayı'nda denenmesi
1847
Dersaadet Bankası'nın kuruluşu, ilk Osmanlı bankası
1848
Avrupa'da liberal ihtilaller, Polonya ve Macaristan'da milliyetçi ayaklanmalar
1848
İstanbul'da Darü'l-Muallimin açılması
1848
Osmanlı yapımı ilk demir vapurun denize indirilmesi
1850
Ticaret Kanununun kabulü
1851
Akademik karakterde ilk ilmi dernek olan Encümen-i Daniş'in açılması
1853
'Mukaddes yerler' meselesi, Rusya'nın tazyikleri ve Kırım Savaşı'nın patlaması
1853
İstanbul'da I. Abdülmecid tarafından Dolmabahçe Sarayı'nın inşa ettirilmesi
1854
İlk dış borç, İngiltere
1854
Meclis-i Vala'nın 'Meclis-i Ali-yi Tanzimat' ve 'Meclis-i Ahkam-ı Adliye'ye' ayrılması
1855
Gayri müslimlerden alınan 'cizye'nin kaldırılması
1855
İstanbul'da Şehremanetinin kurulması, modern belediyelerin başlangıcı
1855
Osmanlı İmparatorluğu'nda telgrafın hizmete girmesi
1856
Bank-ı Şahane-i Osmani'nin kurulması, İngiliz sermayeli
1856
Köstence-Çernevo'da demiryolu hattının yapımı
1856
İzmir-Aydın demiryolu hattının yapımı
1856
Islahat Fermanı'nın ilanı
1856
Paris Barış Antlaşması, Osmanlı Avrupa Devleti, Karadeniz'in tarafsız ve silahsız bir hale getirilmesi
1857
Maarif-i Umumiyye Nezareti'nin kurulması
1857
Paris'te Mekteb-i Osmani adında bir Osmanlı mektebinin açılması
1858
Ceza Kanununun kabulü
1858
Kız rüşdiye mekteplerinin açılması
1858
Arazi Kanunnamesi'nin kabulü
1859
Mekteb-i Mülkiyye'nin kuruluşu
1860
Ticaret mahkemelerinin kuruluşu
1860
İlk basılı yerli tiyatro, Şinasi'nin Şair Evlenmesi'nin tefrika edilmesi
1860
Tercüman-ı Ahval gazetesinin yayına başlaması, ilk özel gazete
Abdülaziz (1861-1876) 45 olay
1861
Cemiyet-i İlmiyye-i Osmaniye'nin kuruluşu
1861
Rusçuk - Varna demiryolu hattının yapımı
1862
Tuna vilayetinin kuruluşu ve Mithat Paşa'nın vali olarak tayini
1862
Gümrük mallarının fiyatlarında %10 indirim yapılması
1862
Kaimelerin piyasadan tamamıyla toplanması
1863
Mithat Paşa tarafından Niş'te ilk Islahhane'nin kuruluşu, Sanayi Mektebi
1863
İstanbul Eczacılık Cemiyeti'nin kurulması; Protestan Robert Koleji'nin açılması
1863
Mektuplara pul yapıştırılmaya başlanması
1863
Deniz Ticareti Kanunu
1863
Darü'l-Fünun'da, halka açık serbest konferans şeklinde derslere başlanması
1863
Sultanahmet Sergisi'nin (Sergi-i Umumi) açılışı
1864
Mekteb-i Harbiye dahilinde Erkan-ı Harp sınıfının açılması; Cemiyet-i Tedrisiye-i İslamiye'nin (Darü'ş-Şafaka) kurulması; Saint Joseph okulunun kurulması
1864
Karadan Hindistan'ı Avrupa'ya bağlayan telgraf hattının tamamlanması
1864
Islah-ı Sanayi Komisyonu'nun kuruluşu
1864
Nizamiye mahkemelerinin kuruluşu
1864
Paris'e talebe gönderilmesi
1865
Vilayet Nizamnamesi'nin kabulü
1865
Müstakil Romen Kilisesinin kurulması
1865
İstanbul Birinci Şehir Postası'nın kuruluşu
1867
Avusturya-Macaristan İmparatorluğunun kurulması
1867
Rüşdiyelere gayri müslim talebe alınmaya başlanması
1867
Mısır Valisi İsmail Paşa'nın 'hıdiv' olması
1867
Genç Osmanlılar'ın Avrupa'ya kaçmaya başlamaları
1867
Bahriye Nezareti'nin Kuruluşu
1867
Sultan Abdülaziz'in Avrupa seyahati
1868
Girit'e özerk bir statü verilmesi
1868
Galatasaray Sultanisi'nin açılması
1868
İstanbul Emniyet Sandığı'nın kurulması
1868
Feshane'nin modern bir dokuma fabrikası haline getirilmesi
1868
Darü'l-Muallimin-i Sıbyan'ın açılması, Sanayi Mektebi'nin kurulması
1868
Adliye Nezareti'nin kurulması
1868
Şura-yı Devlet'in teşekkülü ve Divan-ı Ahkam-ı Adliyye'nin ayrı bir temyiz organı olarak ayrılması
1868
Mekteb-i Sultani'nin açılması
1869
Maarif-i Umumiyye Nizamnamesi ile ilk ve orta tedrisatın düzenlenmesi
1869
Süveyş Kanalı'nın açılması
1869
Osmanlı Ordusu'nun Nizamiye, Redif ve Mustahfız diye üç bölüme ayrılması
1869
Mecellenin ilk kitabının kabulü
1870
Fransa'nın, Almanya ve Prusya Savaşı'nda ağır mağlubiyet alması
1870
Karadeniz'in Ruslar tarafından tekrar silahlandırılması
1870
Darü'l-Fünun-ı Osmani'nin açılması
1870
Darü'l-Muallimat'ın açılması
1872
Darü'l-Maarif idadisinin kurulması, Maadin Mektebinin kurulması
1874
Rusya'nın kışkırtmaları ve Panislavist faaliyetlerin artması
1874
Hukuk Mektebi, Mülkiye Mühendis Mektebi ve Edebiyat Mektebi'nden oluşan Darü'l-Fünun-ı Sultani'nin açılması; İstanbul Darü'l-Muallimi'nin açılması
1876
Abdülaziz'in tahttan indirilmesi, V. Murad'ın tahta çıkması
II. Abdülhamid (1876-1909) 57 olay
1876
İstanbul'da Balkan krizini görüşmek üzere Tersane Konferansının yapılması
1876
Mecellenin son kitabının kabulü
1876
I. Meşrutiyet'in (Kanun-ı Esasi) ilanı
1877
Osmanlı-Rus Savaşı, Balkanlar'ın ve Doğu Anadolu'nun Rus işgaline uğraması, 93 Harbi
1877
Dersaadet Belediye Kanunu
1877
Vilayet Belediye Kanunu'nun kabulü
1877
Meclis-i Mebusan'ın süresiz tatili
1878
Ayastefanos ve Berlin Antlaşmaları imzalanması
1878
Sırbistan, Karadağ ve Romanya'nın bağımsız olmaları
1878
Bulgaristan Prensliği'nin ortaya çıkması
1878
Ermeni meselesinin ortaya çıkması
1878
Kıbrıs'ın İngiltere tarafından ele geçirilmesi
1880
İstanbul'da bir kız idadisinin açılması
1881
Mustafa Kemal'in Doğumu (19 Mayıs)
1881
Mısır'ın İngilizler tarafından işgali
1881
Muharrem Kararnamesi
1881
Düyun-ı Umumiyye İdaresinin kurulması
1882
Tunus'un Fransızlar tarafından işgali
1882
Sanayi-i Nefise Mektebi'nin kurulması ve Osman Hamdi Bey'in müdür olması
1886
Adana-Mersin demiryolu hattının tamamlanması
1888
Haydarpaşa-İzmir-Ankara demiryolu imtiyazının Almanlar'a verilmesi
1889
İttihad-ı Osmani Cemiyeti'nin (İttihat ve Terakki) kurulması
1893
Mustafa Kemal, Manastır Askeri İdadisi'ni bitirerek, İstanbul'da Harp Okuluna girdi
1892
Haydarpaşa-İzmit demiryolu hattının işletmeye açılması
1893
İstanbul-Selanik demiryolu hattının yapımı
1893
Mustafa Kemal, Selanik Askeri Rüştiyesi'ne başladı
1894
Selanik-Manastır demiryolu hattının tamamlanması
1895
İstanbul'da Ermeni olayları, yabancı devletlerin Ermeniler lehinde müdahaleleri
1895
Gayri müslim okullarına Türkçe muallimi tayininin kararlaştırılması
1896
Eskişehir-Konya demiryolu hattının tamamlanması
1897
Girit'te Osmanlı-Yunanistan arasında Dömeke Meydan Savaşı'nı Osmanlı kazandı, Girit'e özerklik verildi
1899
Bağdat demiryolu imtiyazının Almanlara verilmesi
1899
Arifiye-Adapazarı demiryolu hattının açılması
1900
Hicaz Demiryolu'nun inşasına girişilmesi
1900
İstanbul Rıhtımı inşaatının tamamlanması
1901
Hicaz demiryolu hattının yapımı
1902
Mustafa Kemal, Harp Okulu'nu teğmen rütbesiyle bitirerek, Harp Akademisi'ne girdi
1904
Haydarpaşa Rıhtımı'nın tamamlanarak işletmeye açılması
1905
Hereke Fabrikası'nda fes imalatına başlanması
1905
Mustafa Kemal, Kurmay Yüzbaşı olarak Harp Akademisi'nden mezun oldu
1905
Mustafa Kemal, Şam'da bulunan 5. Orduya atandı
1905
Ermeniler'in II. Abdülhamid'e bombalı saldırı tertiplemeleri
1906
Mustafa Kemal, Şam'da Vatan ve Hürriyet Cemiyeti'ni kurdu
1907
Mustafa Kemal Selanik'e geçip, Vatan ve Hürriyet Cemiyeti'nin bir şubesini kurdu
1907
Mustafa Kemal, Kolağası (kıdemli yüzbaşı) oldu
1907
Mustafa Kemal, Selanik'teki 3. Orduya atandı
1908
Reval Görüşmeleri, İngiltere-Rusya
1908
II. Meşrutiyet'in ilanı
1908
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun Bosna-Hersek'i ilhak ettiğini ilan etmesi
1908
Girit Rumları'nın adayı Yunanistan'a bağladıklarını ilan etmeleri
1908
II. Meşrutiyet dönemi ilk Meclis-i Mebusan'ın toplanması
1908
Mustafa Kemal 'Takımın Muharebe Talimi' kitabını yayınladı
1909
Adana'da Ermeniler'in ayaklanmaları
1909
Gayri müslimlere 'bedel' yerine askerlik hizmeti konulması
1909
Serbesti Gazetesi yazarı Hasan Fehmi'nin vurulması
1909
31 Mart Olayı (13 Nisan)
1909
Hareket Ordusu'nun İstanbul'daki kargaşaya son vererek düzeni sağlaması (19 Nisan)
V. Mehmed Reşad (1909-1918) 82 olay
1909
Meclisin açılması (17 Aralık)
1910
Mustafa Kemal, Selanik 3. Tümen kurmay başkanlığına atandı
1910
Arnavutlar'ın ayaklanmaları
1910
Mustafa Kemal, Harbiye Nazırı Mahmut Şevket Paşa'nın kurmay başkanı olarak, Arnavutluk harekatına katıldı
1910
Mustafa Kemal, Fransa'daki Pikardi manevralarına Türk Ordusu temsilcisi olarak katıldı
1910
Dahili gümrüklerin tamamen kaldırılması
1911
İtalya'nın Trablusgarp ve Bingazi'ye saldırması
1911
Mustafa Kemal, Tobruk'ta ve Derne'de, İtalyanlara karşı savunma savaşlarına katıldı
1911
Mustafa Kemal, Binbaşılığa yükseltildi
1912
Yeşilköy Hava Uçuş Okulu'nun açılışı
1912
Balkan Savaşı
1912
Meclis-i Mebusan'ın feshi (1908-1912 Osmanlı Meclis-i Mebusanı)
1912
II. Dönem Meclis-i Mebusan'ın toplanması
1912
İtalyanlar'ın Rodos ve Oniki Adayı işgali
1912
II. Dönem Meclis-i Mebusan'ın feshi (5 Ağustos)
1912
Gazi Ahmed Muhtar Paşa hükümeti
1912
Mustafa Kemal, Bolayır'da kurulan kolordunun hareket şubesi müdürlüğüne getirildi
1912
Trablus ve Bingazi'nin İtalya'ya bırakılması, Uşi Antlaşması, Rodos ve Oniki Ada'nın İtalya elinde kalması
1912
Yunanlılar Selanik'i işgal etti
1912
Mustafa Kemal, Çanakkale Boğazı Kuvayı Mürettebesi Harekat Şubesi Müdürlüğü'ne atandı
1912
Arnavutluk'un bağımsız olması
1913
Bâb-ı Ali Baskını, Mahmud Şevket Paşa'nın sadareti
1913
I. Balkan Savaşı'nın sona ermesi ve Balkan Devletleri ile Londra Antlaşması imzalanması
1913
Sadrazam Mahmud Şevket Paşa'nın öldürülmesi, Said Halim Paşa'nın sadareti
1913
II. Balkan Savaşı'nın başlaması
1913
Osmanlı-Bulgaristan arasında, İstanbul Antlaşması
1913
Mustafa Kemal, Sofya Askeri Ateşesi oldu
1913
Osmanlı-Yunanistan arasında Atina Antlaşması
1914
Dış ticarette gümrük resmi oranının %15'e çıkarılması
1914
Mustafa Kemal, Yarbaylığa yükseltildi
1914
Osmanlı - Sırbistan arasında İstanbul Antlaşması imzalandı
1914
5. Meclis-i Mebusan'ın açılışı
1914
Avusturya-Macaristan veliahdı Arşidük Franz Ferdinand'ın Saraybosna'da öldürülmesi
1914
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun Sırbistan'a savaş ilanı (28 Temmuz)
1914
Almanya'nın Rusya'ya savaş ilanı (1 Ağustos)
1914
Osmanlı Devleti ile Almanya arasında ittifak antlaşmasının imzalanması
1914
Mustafa Kemal, Sırbistan Askeri Ateşeliğine atandı (4 Ağustos)
1914
Almanya'nın Fransa'ya, İngiltere'nin Almanya'ya savaş ilanı, I. Dünya Savaşı'nın başlaması
1914
Alman savaş gemilerinin (Yavuz ve Midilli) Boğazlardan geçmelerine izin verilmesi
1914
1 Ekim tarihinden geçerli olmak üzere kapitülasyonların kaldırılması
1914
Rusya'nın Osmanlı Devleti'ne savaş ilanı (3 Kasım)
1914
Enver Paşa kumandasındaki Osmanlı kuvvetlerinin Sarıkamış Harekâtı (Aralık)
1914
İngiltere ve Fransa'nın Osmanlı Devleti'ne savaş ilanı (5 Kasım)
1914
Osmanlı Devleti'nin İtilaf Devletleri'ne savaş ilanı (11 Kasım)
1914
Osmanlı Devleti, İttifak Devletleri yanında I. Dünya Savaşı'na girdi
1914
Cihad-ı Ekber ilanı (14 Kasım)
1914
Mısır'ın İngiltere himayesinde bir 'krallık' haline getirilmesi
1915
Gümrük resmi oranının %30'a yükseltilmesi
1915
Mekteb-i Tıbbiye'nin Darü'l-Fünun'a bağlanarak bugünkü İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne dönüşmesi
1915
Cemal Paşa kumandasındaki Osmanlı kuvvetlerinin Kanal Seferi
1915
Müttefiklerin Çanakkale Boğazı'nı geçmeye çalışması, Çanakkale Savaşları
1915
Liman Von Sanders, Çanakkale'yi savunmak için kurulan, 5. Ordu komutanlığına getirildi
1915
Çanakkale Boğazından geçmeleri engellenen İtilaf Devletleri, Arıburnu'na asker çıkardı, Mustafa Kemal tümeniyle düşman birliklerini Conkbayırı'nda durdurdu
1915
İngiliz ve Fransız askeri kuvvetleri, Çanakkale'ye ilk çıkarma harekatını başlattı (25 Nisan)
1915
Mustafa Kemal, Arıburnu Grubu Komutanlığı'nı üstlendi
1915
Başkomutan Enver Paşa, Mustafa Kemal'in bölgesini denetledi ve takdirlerini bildirdi
1915
Rus işgali sırasında Van ve çevresinin Ermeni çeteleri tarafından yakılıp yıkılması ve Türklerin göçü, 17 Mayıs
1915
Doğu Anadolu'da Ruslar'la işbirliği yapan Ermeni nüfusun iç bölgelere taşınması, Tehcir Kanunu 27 Mayıs
1915
Mustafa Kemal, Albaylığa yükseltildi (1 Haziran)
1915
Mustafa Kemal, bizzat idare ettiği taarruzla, Anafartalar cephesinde düşmanı geri attı
1915
Mustafa Kemal, Anafartalardan sonra Kireçtepe'de de zafer kazandı (17 Ağustos)
1916
Hicaz ve Mekke'nin kaybı
1916
Müttefik Kuvvetleri, Çanakkale'den çekildi (9 Ocak)
1916
Mustafa Kemal, Edirne'de 16. Kolordu Komutanlığına atandı (14 Ocak)
1916
Ruslar, Erzurum'u işgal ettiler (16 Şubat)
1916
Bitlis, Muş, Van ve Hakkari Ruslar tarafından işgal edildi (3 Mart)
1916
Mustafa Kemal, Edirne'den Diyarbakır'a kaydırılan 16. Kolordu komutanı olarak Doğu Cephesine gitti
1916
Mustafa Kemal, Miralaylığa (Tümgeneral) yükseltildi (1 Nisan)
1916
Irak Cephesinde, Kutülamare bölgesinde, beş aydır kuşatma altında olan İngiliz birlikleri, teslim oldu
1916
Bitlis ve Muş, Ruslardan geri alındı (7-8 Ağustos)
1916
10. Türk Kolordusu, Makedonya Cephesine geldi (17 Kasım)
1917
İngilizler Bağdat'ı ele geçirdi (11 Mart)
1917
Amerika Birleşik Devletleri'nin savaşa iştiraki ve Almanya'ya savaş ilanı (25 Mart)
1917
Yıldırım Orduları Grubu'nun kurulması
1917
Yunanistan, İtilaf Devletleri yanında savaşa girdi (27 Haziran)
1917
Sina ve Filistin Cephesi'nin çöküşü
1917
Şer'iyye mahkemelerinin Adliye Nezaretine bağlanması
1917
Mustafa Kemal 7. Ordu Komutanlığı'ndan istifa ettiğini bir yazı ile Enver Paşa'ya bildirdi
1917
Rusya'da ihtilal oldu, Sosyalistler Bolşevik Hükümeti'ni devirerek, I. Dünya Savaşı'ndan çekildiler
1917
İngilizler, Kudüs'ü işgal etti (9 Aralık)
1917
Mustafa Kemal, Veliaht Vahdettin ile Almanya'ya gitti (15 Aralık)
1918
Wilson İlkelerinin yayımlanması
VI. Mehmet Vahidettin (1918-1922) 40 olay
1918
7 Ağustos
Mustafa Kemal, Filistin'de bulunan 7. Ordu Komutanlığı'na ikinci defa atandı
1918
16 Ağustos
Mustafa Kemal Paşa, Halep kuzeyinde bir savunma hattı kurmaya çalıştı
1918
1 Ekim
Beyrut bağımsızlığını ilan etti
1918
2 Ekim
Bulgaristan'ın savaştan çekilmesi
1918
8 Ekim
Sadrazam Talat Paşa'nın istifası, Ahmed İzzet Paşa'nın sadareti
1918
14 Ekim
Hükümeti kurma görevi, Ahmet İzzet Paşa'ya verildi
1918
30 Ekim
Mustafa Kemal Paşa, Yıldırım Orduları Grup Komutanı oldu
1918
30 Ekim
Mondros Mütarekesi'nin imzalanması
1918
2 Kasım
Enver, Talat ve Cemal Paşalar yurttan ayrıldılar
1918
3 Kasım
Musul, İngilizler tarafından işgal edildi
1918
4 Kasım
Almanya ve Avusturya'nın savaştan çekilmeleri
1918
5 Kasım
Kars'ta, 'Kars İslam Şurası' kuruldu
1918
5 Kasım
İttihat ve Terakki Fırkası kendi kendisini kapattı
1918
5 Kasım
Mustafa Kemal Paşa, Mondros Ateşkesi hakkındaki görüşlerini, bir raporla Başkomutanlığa bildirdi
1918
8 Kasım
Ahmed İzzet Paşa, sadrazamlıktan istifa etti, Ahmed Tevfik Paşa sadrazam oldu
1918
9 Kasım
Çanakkale Boğazı'nın iki yakası İngilizlerce işgal edildi. Çanakkale'ye bir İngiliz Müfrezesi çıktı. Daha sonra 20 Kasım'da, Rumeli Yakası Fransızlara devredildi
1918
9 Kasım
İngilizler, İskenderun ve Antakya'ya asker çıkardı
1918
10 Kasım
İstanbul'da 'Batı Trakya Cemiyeti' kuruldu
1918
Ahmet İzzet Paşa'nın istifası üzerine, Tevfik Paşa Hükümeti kuruldu
1918
13 Kasım
İtilaf Devletleri donanmaları İstanbul önüne demirledi
1918
13 Kasım
Mustafa Kemal, Yıldırım Orduları Grup Komutanlığı'nın kaldırılması üzerine İstanbul'a geldi
1918
15 Kasım
Mustafa Kemal Paşa Vahideddin ile görüştü
1918
21 Kasım
Mustafa Kemal, Fethi Bey (Okyar) ile birlikte Minber gazetesini çıkardı
1918
29 Kasım
İstanbul'da Milli Kongre Cemiyeti kuruldu
1918
30 Kasım
I. Kars Milli İslam Şurası toplandı
1918
1 Aralık
Trakya-Paşaeli Müdafaa Heyet-i Osmaniyesi kuruldu
1918
3 Aralık
Urfa'da Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti kuruldu
1918
4 Aralık
Vilâyet-i Şarkiye Müdafaa-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti İstanbul'da kuruldu
1918
6 Aralık
İngilizler Kilis'i işgal etti
1918
7 Aralık
Fransızlar Antakya'yı işgal etti
1918
10 Aralık
Trabzon'da Milli Mücadeyi destekleyen İstikbal Gazetesi yayın hayatına başladı
1918
Brest Litovsk Barış Antlaşması (3 Mart)
1918
11 Aralık
Bir Fransız - Ermeni taburu Dörtyol'u işgal etti
1918
17 Aralık
Tarsus, Ceyhan ve Adana, Fransızlar tarafından işgal edildi
1918
19 Aralık
Bahçe, İslahiye, Hassa, Mamure ve Osmaniye, Fransızlar tarafından işgal edildi
1918
19 Aralık
İşgalcilere karşı ilk direniş, Hatay Dörtyol'da başladı
1918
21 Aralık
İstanbul'da, 'Kilikyalılar Cemiyeti' kuruldu
1918
21 Aralık
Meclis-i Mebusan feshedildi
1918
24 Aralık
İngilizler Batum'u işgal etti
1918
27 Aralık
Pozantı işgal edildi