Suyun etkisiyle üst katmanda yıkanan minerallerin biriktirdiği katmandır.
Bacadan püskürme
Coğrafya
Yer kabuğunun baca durumunda bulunan bir yerinden olan püskürmeler.
Bağ bozumu
Coğrafya
Üzümleri olmuş, artık toplama zamanı gelmiş olan bağlarda, ürünün toplanması işleri.
Bağıl nem
Coğrafya
Hava her zaman taşıyabileceği kadar nem yüklenmez. Genellikle havadaki su buharı miktarıyla doyma miktarı arasında bir fark bulunur. Bu farka doyma açığı (nem açığı) denir.
Bağıl yükseklik
Coğrafya
İki nokta arasındaki yükseklik.
Bakı
Coğrafya
Bir bölgedeki dağların Güneş ışınlarını alış yönü veya Güneş’e bakış kısmı.
Bakışımsız vadi
Coğrafya
İki yamacı eşit diklikte olmayan vadilerdir. Böyle yerlerde bir yamaç çok yatık olduğu halde ötekisi çok diktir. Bu durum iki yamaçtaki taşların, tabakaların sertlik bakımından farklı oluşundan kaynaklanır.
Bakteri
Coğrafya
Tek hücreli canlı.
Balçık
Coğrafya
İçinde çokça kil bulunur ve özü çamurdur. Balçık kelimesi eski kaynaklarımızda da balçık olarak geçer. Bir yeri sel bastıktan sonra, orasının çukurca yerlerinde de kil ile karışık ince kumlar tortulanır ki, Henüz çamur durumunda oldukları zaman yani içine batılacak kadar yaş ve sulu iken bir balçık özelliği gösterirler. Sonradan kurumaya doğru gittikçe böyle yerler mil tortuları yeri olarak belirir. Yapı işlerinde. Çanak - çömlekçilikte balçık, özlü killi çamurlara verilen bir addır. Sözgelişi, eski kaynaklarımızda balçıklamak, bir yeri sıvamak anlamına gelir. Çokça kilin, biraz ince kum la karıştırılmasından elde edilen balçıkla duvarlar sıvanır. Eski kaynaklarımızda da duvar balçıkla ram” gibi sözler vardır. Göllerin dibinde olduğu gibi, denizlerin dibinde de balçıklı çamur yerleri bulunur.
Balneoloji
Coğrafya
Toprak, su (deniz) ve iklim kaynaklı doğal iyileştirici (terapötik) etkenleri inceleyen bilim dalıdır.
Bankiz
Coğrafya
Kutup çevresindeki denizlerde, suyun donması ile oluşan buz kütleleridir.
Bar rüzgâr kanunu
Coğrafya
Basıncın dağılışı ile rüzgâr arasındaki ilgiyi belirten kanun Serbest atmosferde rüzgâr, 1 eşbasınçlara hemen hemen koşut (paralel) olarak eser, alçak basınç, kuzey yarımkürede solda, güney yarımkürede sağda kalır. Yere yakın katta rüzgâr sürtünme yüzünden, alçak basınca doğru biraz çevrilir.
Baraj
Coğrafya
Suyun doğal akışına engel oluşturarak bir nehrin yada akarsuyun akış yönünü denetlemeye yönelik duvar, kıyı ya da başka tür bir yapı.
Baraj gölü
Coğrafya
Yapay su birikintilerine baraj gölü denir.
Barisfer
Coğrafya
Yunanca “barys” ağır, “sphaira” küre kelimelerinden yapılma bir terim. Yerin çok derinliklerindeki ağır bölüme verilen ad, yerin içi.
Barkan
Coğrafya
Rüzgârların taşıdıkları kum ve tozları hilal şeklinde biriktirmesine denir. Çöllerde yaygın olarak görülür.
Barograf
Coğrafya
Basıncı sürekli kaydeden ve yazıcı ucu bulunan bir tür madeni barometredir.
Barometre
Coğrafya
Hava basıncını ölçmeye yarayan bir alet.
Basınç
Coğrafya
Yüksek basınç alanlarında alçalıcı hava hareketi buharlaşmayı engeller. Çünkü alçalan havanın yoğunluğunun artması su buharının yükselmesini önler. Alçak basınç alanlarında ise yükselen havanın yoğunluğu daha az olacağı için buharlaşma daha kolaydır.
Basınç Düşüşü
Coğrafya
Basınç düşüşü, belirli bir bölgedeki belirli bir saatte barometrik basıncın değişim oranı olarak tanımlanabilir.
Basınç Erime Noktası
Coğrafya
Coğrafya terimlerine göre basınçlı erime noktası, basınç uygulandığında buzun erimesi gereken sıcaklıktır. Bu sıcaklık genellikle 0 ° C’nin altındadır.
Başkalaşma
Coğrafya
Bir taşın mineral yapısı ve dokusunun sıcaklık, basınç veya her ikisinin etkisi ile kimyasal ve fiziksel yönden değişmeye uğramasıdır.
Başkalaşmış taşlar
Coğrafya
Tortul, ya da püskürük taşların başkalaşma ya uğramış olarak, bunlardan ayrı özellikler kazanmış taşlar. Böylece, yerkabuğunun çok derin yerlerinde bütün tortul taşlar başkalaşmıştır. Killi taşlar, billurlu şist, ya da fillad olmuştur; kumtaşları kuvarsit durumuna gelmiştir; kireçtaşları mermerleşmiştir. Başkalaşan taş- arda parıldama, cilalı billurlu bir görünüş belirmiştir. Hepsi 50m yapılıdır.
Başucu yağmurları
Coğrafya
Dönenceler arasındaki kuşakta güneşin baş uçta bulunduğu sıralarda yağan bol yağmurlar.
Batak çayır
Coğrafya
Çoğunca bitki kalıntılarıyla örtülü, sürekli olarak ıslak, dibi oynak, içine su çekmiş sünger gibi çayırlara, topraklara verilen ad. Böyle yerlerde çayırlar, ağaçlar arasında yer yer su birikintileri bulunur. Dilimizde böyle topraklar için çeşitli adlar kullanılmıştır Cılgıt, cılkıd, cocluk, coçluk, cocta gibi.
Bataklık
Coğrafya
Üstüne basıldığında ya da bir ağırlık geldiğinde içine batabilen, rutubetli ve çamurlaşmış toprak alanlara denir.
Bathyal
Coğrafya
E. Haug’a göre denizin 200 ila 1.000 metre arasındaki derinlikleri. Bu kelimenin karşılığıYunancada“bathos”tur.
Batı rüzgârları
Coğrafya
Her iki yarımkürede tropikal yüksek basınç merkezlerinden 40-65° enlemlerine doğru esen sürekli rüzgarlardır.
Batık dağlar
Coğrafya
Eski bir dağlık kıyı bölgesinin, çökmeler ya da deniz yüzünün yükselmesi yüzünden sular altında kalmış durumu.
Batık kıyı
Coğrafya
Sular altında kalmış kıyı.
Batık vadiler
Coğrafya
Yer kabuğunun çökmesi, ya da deniz yüzünün yükselmesi ile ilgili olarak vadilerin belirli yerlerine kadar deniz sularıyla dolmuş durumu.
Batolit
Coğrafya
Yerkabuğuna sokulan asit magmanın oluşturduğu çoğunlukla kubbe biçiminde büyük kütledir.
Bayır
Coğrafya
Yer şekillerinden biri aşağıda, ötekisi yukarıda olan iki düzlük arasındaki eğimli yer.
Bazalt
Coğrafya
Koyu gri ve siyah renklerde olan dış püskürük bir taştır. Mineralleri ince taneli olduğu için ancak mikroskopla görülebilir. Bazalt demir içerir. Bu nedenle ağır bir taştır.
Bazik lav
Coğrafya
SİO2 oranı < % 33 ise lav bazik karakterli ve akıcıdır. Patlamasız, sakin bir püskürme oluşur.
Bazik magma
Coğrafya
Bazlar yönünden zengin olan magma. Böyle magmalar çoğunlukla mağmanın derin kısımlarından gelir.
Beaufort ıskalası
Coğrafya
Herhangi bir araca başvurmaksızın, rüzgarın etkilerine bakarak kestirme yoluyla yel hızını, yel gücünü bulma yolu. Eskiden beri gemiciler bu yoldan çok faydalanmışlardır. Sonraları 1806 da İngiliz amirali Beaufort bunları düzenleyerek kolay kullanılır bir duruma getirmiştir.
Bedir
Coğrafya
Dolunay.
Belen
Coğrafya
Boyun.
Benthos
Coğrafya
Yunanca “benthos” derinlik anlamına gelen bir kelimeden yapılmış bir terimdir ki, deniz dibinde, bir yere yapışık olarak, ya da sürünerek yaşayan canlı topluluğudur.