Bağımsızlık, süreklilik, aracılık veya sözleşme yapma ve acentelik işinin meslek edinilmiş olması unsurlarına sahip, belirli bir yer veya bölgede ticari işletmeyle ilgili sözleşmelere aracılık eden veya bunları işletme adına yapan kişi.
Adi kefalet
Vatandaşlık
Borçlu tarafından ödeme yapılmaması halinde ikinci derecede olmak üzere borcu ödemeyi taahhüt eden kişidir. Alacaklının adi kefile başvurabilmesi için önce borçluyu takip etmesi ve alacağını tahsil edememiş olması gerekir.
Alacaklının temerrüdü
Vatandaşlık
Alacaklının usulüne uygun ifa teklifini haklı bir neden olmaksızın reddetmesidir. Borçluya malı tevdi etme, bozulabilir malları sattırıp bedelini tevdi etme veya yapma borçlarında sözleşmeyi feshetme yetkisi verir.
Ariyet
Vatandaşlık
Bir malın bedelsiz olarak kullanılması amacıyla başka birine ödünç verilmesidir.
Aval
Vatandaşlık
Kambiyo senetlerinde borcu ödeme garantisi verme işlemidir. Avalist, borcun ödenmesini borçludan bağımsız olarak taahhüt eder.
Ayni hak
Vatandaşlık
Maddi mallar üzerinde tasarruf etme yetkisi veren mutlak haktır. Örnek: Mülkiyet hakkı.
Borcu sona erdiren nedenler
Vatandaşlık
İradi nedenler: İfa, ibra, takas, tecdit ve birleşme. İradi olmayan nedenler: Şahsi borçlarda taraflardan birinin ölümü, kusursuz imkânsızlık ve zamanaşımı.
Borçlandırıcı işlem
Vatandaşlık
Taraflar arasında borç doğuran, ancak borç konusu mal veya hak üzerinde doğrudan etkisi olmayan işlemdir. Örnek: Satım sözleşmesi.
Borçlunun temerrüdü
Vatandaşlık
Muaccel bir borcun vadesinde yerine getirilmemesi sonucu alacaklıya gecikme tazminatı talep etme yetkisi veren hukuki olaydır.
Butlan
Vatandaşlık
Bir hukuki işlemin geçerliliği için gerekli esas veya şekil şartlarından birinin bulunmaması nedeniyle işlemin baştan itibaren geçersiz olmasıdır.
Ciranta
Vatandaşlık
Emre yazılı bir senedi ciro yoluyla devreden kişidir. Ciranta, senet hamiline karşı müteselsil sorumludur.
Defi
Vatandaşlık
Borçlunun alacak hakkının varlığını kabul etmekle birlikte özel bir sebebe dayanarak borcu ödemekten kaçınma hakkıdır. Örnek: Zamanaşımı defi.
Doğrudan temsil
Vatandaşlık
Bir kişinin başka bir kişi adına ve hesabına hukuki işlem yapmasıdır.
Dolaylı temsil
Vatandaşlık
Bir kişinin kendi adına, başka bir kişi hesabına hukuki işlem yapmasıdır.
Eksik borç
Vatandaşlık
Kanunda öngörülen bir nedenle talep ve dava edilmesi mümkün olmayan borçtur. Örnek: Zamanaşımına uğramış borç, kumar ve bahis borcu.
Gabin
Vatandaşlık
Bir kişinin zor durumundan, tecrübesizliğinden veya bilgisizliğinden yararlanılarak edimler arasında açık nisbetsizlik meydana getirilmesidir.
Gaiplik
Vatandaşlık
Bir kişiden uzun süre haber alınamaması veya ölüm tehlikesi altında kaybolması halinde mahkeme kararıyla kayıp olduğuna karar verilmesidir.
Hak düşürücü süre
Vatandaşlık
Kanunda öngörülen sürenin geçmesiyle hakkın kullanılma ve talep edilebilme özelliğini kaybetmesine neden olan süredir.
Haksız fiil
Vatandaşlık
Hukuka aykırı bir fiille, kusurlu olarak başka bir kişinin şahsına veya malvarlığına zarar verilmesidir. Unsurları: Hukuka aykırı fiil, zarar, kusur ve illiyet bağı.
Hukuki işlem
Vatandaşlık
Bir veya daha fazla kişinin hukuki sonuç doğurmak amacıyla açıkladıkları irade beyanıdır. Tek taraflı veya çok taraflı olabilir.
Iztırar hali
Vatandaşlık
Bir kişinin kendisine yönelmiş tehlikeden kurtulmak için zorunlu olarak üçüncü kişinin malına zarar vermesidir.
İbra
Vatandaşlık
Alacaklının edim yerine getirilmediği halde alacağından vazgeçerek borçluyu borcundan kurtarmasıdır.
İfa uğruna edim
Vatandaşlık
Borçlunun borçlandığı şey yerine başka bir şey vermesi ve alacaklının bunu paraya çevirerek alacağını elde etmesinin kararlaştırılmasıdır.
İfa yerine edim
Vatandaşlık
Borçlunun borçlandığı şey yerine başka bir şey vermesi ve bu durumda alacağın sona ermiş sayılmasının kararlaştırılmasıdır.
İflas
Vatandaşlık
Borçlunun haczedilebilen malvarlığının paraya çevrilerek alacaklılara ödeme yapılmasına mahkeme tarafından karar verilmesidir.
İhtiyati haciz
Vatandaşlık
Borçlunun kaçma veya mallarını gizleme teşebbüsünde bulunması gibi durumlarda, alacaklının talebi üzerine mahkeme kararıyla mallarına geçici olarak el konulmasıdır.
İkrah (tehdit)
Vatandaşlık
Hukuka aykırı bir tehditle kişinin kendisine veya yakınlarına zarar verileceği ileri sürülerek sözleşme yapmaya zorlanmasıdır.
İlamlı icra
Vatandaşlık
Alacağın mahkeme kararına veya borçlu tarafından imzası kabul edilmiş belgeye dayanması halinde yapılan takip usulüdür.
İlamsız icra
Vatandaşlık
Herhangi bir belgeye dayanması gerekmeyen alacaklar için kullanılan takip usulüdür.
İmzaların bağımsızlığı ilkesi
Vatandaşlık
Kambiyo senetlerinde imzası bulunan her kişinin kendi imzasından sorumlu olması ve diğer imzaların geçersizliğini ileri sürerek ödemeden kaçınamamasıdır.
İntifa hakkı
Vatandaşlık
Bir kişiye başkasına ait mal üzerinde tam yararlanma yetkisi veren irtifak hakkıdır.
İrade fesadı
Vatandaşlık
Bir kişinin hata, hile veya tehdit nedeniyle irade beyanında bulunmasıdır.
İrtifak hakkı
Vatandaşlık
Başkasına ait mallar üzerinde kullanma veya yararlanma yetkisi veren sınırlı ayni hakların ortak adıdır.
İstisna sözleşmesi
Vatandaşlık
Bir kişinin bedel karşılığında sözleşmede öngörülen somut bir ürünü meydana getirmeyi taahhüt ettiği sözleşmedir.
İştira hakkı
Vatandaşlık
Tek taraflı irade beyanıyla başkasına ait bir malı bedelini ödeyerek satın alma hakkıdır.
İtiraz
Vatandaşlık
Karşı tarafın iddiasına karşı, talep edilen hakkın doğmadığının veya sonradan ortadan kalktığının ileri sürülmesidir. Hâkim tarafından resen dikkate alınır.
Karz
Vatandaşlık
Para veya misli eşyanın belirli bir süre kullanıldıktan sonra geri verilmesini öngören ödünç sözleşmesidir.
Kazai rüşt
Vatandaşlık
15 yaşını tamamlamış ve mümeyyiz olan küçüğün, isteği ve menfaati bulunması halinde ana-babasının onayı ve mahkeme kararıyla reşit sayılmasıdır.
Komisyoncu
Vatandaşlık
Ücret karşılığında kendi adına, müvekkili hesabına hukuki işlem yapmayı üstlenen kişidir.
Konişmento
Vatandaşlık
Deniz ticaretinde gemiye yüklenen ticari malların cins ve niteliğini gösteren ve senedi devralana mallar üzerinde hak sağlayan kıymetli evraktır.