Eski Türklerde kağandan sonra gelen üst düzeydeki yönetici. Türklerde ikinci derecedeki hükümdarların unvanı. Kağanın kardeşi.i
Yağış
Coğrafya
Havadaki nemin doyma noktasını aşıp, su damlacıkları, buz kristalleri veya buz parçacıkları şeklinde yoğunlaşmasına yağış denir.
Yağma
Tarih
Eski Türklerde bir boy
Yakın Çağ
Tarih
1789 Fransız İhtilali ile başlayıp, günümüze kadar sürer.
Yalıyar
Coğrafya
Dalgaların aşındırması sonucu deniz kenarlarında oluşan dik kıyılardır.
Yamaç
Coğrafya
Yeryüzündeki eğimli yüzeylerdir.
Yamaç yağışı
Coğrafya
Havada oluşmuş buhar topluluklarının genellikle deniz kenarlarında ki yüksek dağları geçemeyerek onların yamaçlarında yağış bırakmasına deneir.
Yamuk
Matematik
Yalnız iki kenarı paralel dörtgendir…
Yan Anlam
Türkçe
Sözcüklerin ilk konuluş anlamına bağlı olarak zaman içinde kazandıkları yeni anlamlardır. Bu anlama, kullanılış anlamı ya da yan anlam adı verilir. Örnek :Çocuk kapıyı sessizce açtı. (açmak : Bir şeyi kapalı durumdan kurtarmak.)Gömleğinin düğmelerini yarıya kadar açtı. (açmak : Sarılmış, katlanmış, örtülmüş, buruşmuş veya iliklenmiş olan şeyleri bu durumdan kurtarmak.)Okulun karşısına bir büfe daha açtı.(açmak : Bir kuruluş, bir işyerini işler duruma getirmek.)Annem çok güzel baklava açar. (açmak : Kalın bir nesneyi yayarak ince duruma getirmek.)Komşumuz tıkanan lavaboyu açtı. (açmak : Tıkalı bir şeyi, bu durumdan kurtarmak.)
Yan Cümle
Türkçe
Fiilimsilerle ya da çekimli bir fiille kurulan ve temel cümleye bağlanan cümleye yan cümle denir. Yan cümleler temel cümlenin (yüklem) bir öğesi olarak görev yapar. Yan cümlecikleri fiilimsiler (isim fiil, sıfat fiil, bağ fiil) ve “-se-, -sa-“ şart eki ya da çekimli fiiller oluşturmaktadır. Örnek : Atı alan Üsküdar’ı geçti.
Yan Ürün
Coğrafya
Bir ana ürün elde edilirken ortaya çıkan başka ürün.
Yanardağ
Coğrafya
Mağmadan gelen ve yer kabuğundaki çatlaklardan püsküren lavların yığılması sonucunda o bölgede dağlar oluşur. Bunlara yanardağ ya da volkan adı verilir.
Yanardağ ağzı
Coğrafya
Yanardağın ağız, uç kısmına verilen addır.
Yapay göl
Coğrafya
Herhangi bir doğal olay sonucu değil de beşeri yollarla yapılmış yani insan yapımı olan göllerdir.
Yapım Eki
Türkçe
Eklendiği sözcüğün kök anlamıyla bağlantılı bir biçimde yeni anlamda bir sözcük türetmeye yarayan eklerdir. Yapım ekleri eklendiği sözcüğün anlamıyla birlikte kimi zaman türünü de değiştirir. Örnek:balık örtübal ık ört übalık bal ört örtü
Yar
Coğrafya
Deniz, göl ya da akarsu kıyılarında ki dik yüksek yerler.
Yaradılış
Tarih
Sümerlere ait destan
Yarguci
Tarih
Yargıç
Yarı kurak
Coğrafya
Kurak bölgeler ile nemli bölgeler arasında kalan az yağışlı ılıman bölgelerdir.
Yarıçap
Matematik
Çemberin merkezini herhangi bir noktasına birleştiren doğru parçasıdır…
Yarma vadi
Coğrafya
Akarsuyun bir düzlüğü aşındırması sonucu oluşan ‘V’ harfi şeklinde ki ya da daha dik vadilerdir.
Yarma Vadi (Boğaz)
Coğrafya
Akarsuyun, iki düzlük arasında bulunan sert kütleyi derinlemesine aşındırması sonucunda oluşur. Vadi yamaçları dik, tabanı dardır. Akarsuyun yukarı bölümlerinde görülür.
Yasal temsil
Vatandaşlık
Kanundan doğan temsil ilişkisidir. Örnek: Anne ve babanın küçük çocuklarını temsil etmesi.
Yaşlı Nüfus
Coğrafya
Büyük bir bölümü orta ya da üst yaş gruplarında yer alan nüfus.
Yatak
Coğrafya
Coğrafya’ da genellikle akarsu yatağı olarak kullanılır. Akarsuyun aktığı, akarken geçtiği yeri ifade eder.
Yaver
Tarih
Devletin ileri gelenleri ile komutanların yanında bulunup onların emirlerini yazmakla ve yerine iletmekle görevli kimse.
Yay
Matematik
Çember üzerinde farklı iki nokta ile sınırlı çember parçasıdır…
Yaya – Müsellem
Tarih
Osmanlı’nın ilk düzenli ordu birlikleri
Yayla
Coğrafya
Yaz aylarında hayvan otlatmak veya tarımsal faaliyette bulunmak amacıyla gidilen geçici yerleşmelerdir. Yaylalar dinlenmek amacıyla gidilen yazlık sayfiye yerleri de olabilir.
Yaylacılık
Coğrafya
Belli bölgelerde gelenekselleşmiş bir biçimde yaz ayların da yaylalara göç etmek.
Yengeç dönencesi
Coğrafya
Kuzey yarım kürede Ekvator'un 23° 27'lık bir açıyla geçtiği varsayılan enlemdir.
Yeni Çağ
Tarih
İstanbul'un fethinden, 1453 tarihinde başlayıp, 1789 tarihli Fransız İhtilaline kadar sürer.
Yeniçeri Ağası
Tarih
Yeniçeri ocağının komutanı.
Yeniçeri Ocağı
Tarih
Osmanlı Devleti’nde, devşirme usulü ile meydana gelen kara ordusu
Yenilenemez Kaynaklar
Coğrafya
Sınırlı miktarda bulunan, tükendikçe yeniden kullanılamayan kaynaklar.
Yenilik doğuran hak
Vatandaşlık
Hak sahibinin tek taraflı irade beyanıyla yeni bir hukuki ilişki kurmasını, mevcut ilişkiyi değiştirmesini veya sona erdirmesini sağlayan haktır.
Yenisey
Tarih
Kırgızlara ait kitabeler
Yer altı
Coğrafya
Yer’in yüzeyinde olmayan, alt kısımlar.
Yer altı suları
Coğrafya
Yüzeye çıkmamış ya da toprak yapısı nedeniyle çıkamamış sulardır.
Yer Altı Suyu
Coğrafya
Yeryüzündeki su kaynaklarından sızarak dağınık taşlar arasında ya da kaya boşluklarında biriken sular.